Μιχαέλα Σκλατινιώτη
MindCaring

Πυλώνας κάθε Ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας είναι η θεραπευτική σχέση μεταξύ θεραπευτή & θεραπευόμενου.

Είναι πολύ σημαντικό να επικρατεί ένα κλίμα ασφάλειας κι εμπιστοσύνης ανάμεσα στα δυο αυτά μέλη, ώστε ο θεραπευόμενος να εκφράζεται ελεύθερα κι απρόσκοπτα χωρίς να αισθάνεται πως θα κριθεί για όσα λέει και κάνει.

Ο θεραπευτής οφείλει να βρίσκεται ως αρωγός στο θεραπευτικό ταξίδι αυτό — ανακάλυψης του θεραπευόμενου — και ως καθρέφτης να τον βοηθά να βλέπει περισσότερο καθαρά και σε εμβάθυνση όλα τα «πώς» και τα «γιατί» της συμπεριφοράς του αλλά και του τρόπου σκέψης του που τον δυσκολεύουν.

Μέσα από την Ψυχοθεραπευτική διαδικασία, ο θεραπευόμενος περνάει από την αναγνώριση, τη συνειδητοποίηση και την αξιολόγηση των δυσκολιών που αντιμετωπίζει, τόσο των προερχόμενων εξωτερικά όσο όμως και των βαθύτερων εσωτερικών του, που βασίζονται σε στοιχεία δομικής διαμόρφωσης του χαρακτήρα του.

Μέσα από τεχνικές χαρακτηράναλυσης και σωματικής ψυχοθεραπείας, ο θεραπευόμενος έρχεται περισσότερο κοντά να διερευνήσει τον χαρακτήρα του, τον τρόπο διαμόρφωσης πίσω από αυτό που βλέπει σήμερα — όλες τις εμπειρίες που έχτισαν την εικόνα που δημιούργησε τόσο για τον ίδιο όσο και για τον κόσμο γύρω του — με απώτερο σκοπό να αποδομήσει ό,τι δεν είναι βοηθητικό και να περάσει σε κάτι περισσότερο υγιές για τη λειτουργικότητα της ύπαρξής του, χτίζοντας τους δικούς του συναισθηματικούς πόρους ως εφόδια.

Το παιχνίδι είναι ένα απαραίτητο και ιδιαίτερα χρήσιμο μέσο προς ενίσχυση των επικοινωνιακών, κοινωνικών και συμπεριφορικών δεξιοτήτων του παιδιού. Σε κάθε συνθήκη παιχνιδιού, το παιδί και η συμπεριφορά του βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος.

Κάθε μορφή παιχνιδιού περιλαμβάνει μια ευρεία γκάμα κοινωνικών νορμών, ρόλων και αντιδράσεων μέσω των οποίων το παιδί κατανοεί και μαθαίνει καλύτερα τον εαυτό του αλλά και το περιβάλλον στο οποίο ζει, μεγαλώνει κι αλληλεπιδρά.

Πολλές φορές παρατηρείται πως τα παιδιά δυσκολεύονται να παίξουν λειτουργικά κι εποικοδομητικά — αδυνατούν να επικοινωνήσουν τις δικές τους ανάγκες ή να αποκωδικοποιήσουν τα μηνύματα από τους συμπαίκτες τους.

Έτσι δημιουργήθηκε το πρόγραμμα SSIP προκειμένου να διερευνηθούν και να σχεδιαστούν εκπαιδευτικοί και θεραπευτικοί στόχοι σχετικά με τις απαιτούμενες δεξιότητες γόνιμης αλληλεπίδρασης, ειδικά στη διάδραση με ενήλικες αλλά και συνομηλίκους.

Το πρόγραμμα ξεκινά με βιντεοσκοπημένη παρατήρηση σε τέσσερα επίπεδα: Παιδί–Μαμά, Παιδί–Μπαμπάς, Παιδί–Γονείς, Παιδί–Θεραπευτής. Ο κύκλος ολοκληρώνεται με δομημένη συνεδρία συμβουλευτικής καθοδήγησης γονέων.

Κατόπιν παρατήρησης δομείται εξατομικευμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με πυρηνικούς στόχους:

• Αναφορά στο πρόσωπο αλληλεπίδρασης — χρήση των συμπεριφορών και ιδεών του άλλου ως κριτήριο καθορισμού της δικής του συμπεριφοράς.
• Μοίρασμα συναισθημάτων — ενεργός συμμετοχή και δυναμική έκφραση ιδεών, ενδιαφερόντων και σκέψεων.
• Αυτορρύθμιση — λειτουργική ρύθμιση εαυτού, ενσυναίσθηση, αναγνώριση αναγκών των άλλων.
• Προσαρμογή & ακολουθία κανόνων — ανάπτυξη ευελιξίας, δημιουργικότητας και διαχείρισης αλλαγών.
• Επεισοδιακή μνήμη — λήψη αποφάσεων βάσει προηγηθέντων γεγονότων, εστίαση προσοχής.
• Αυτογνωσία — αναγνώριση της επίδρασης των πράξεων και συμπεριφορών στους άλλους.
• Συνεργασία — υπομονή, πρωτοβουλίες, ενεργός συμμετοχή και συνδυασμός πληροφοριών.

Με το πέρας του προγράμματος το παιδί θα έχει εκπαιδευτεί και αναπτύξει τις παραπάνω δεξιότητες βάσει του δικού του δυναμικού εξατομικευμένα.

Νευροαναπτυξιακές διαταραχές καλούμε μία ομάδα διαταραχών που η βάση τους είναι νευροβιολογική. Συνήθως εκδηλώνονται στην πρώιμη παιδική ηλικία, ακόμα και πριν το παιδί πάει στο σχολείο.

Οι μέχρι τώρα επιστημονικές μελέτες δείχνουν πως ο λόγος ύπαρξής τους εδράζεται σε διαφορές στη φυσιολογία, την ανατομία και τη νευροχημεία του εγκεφάλου και πολλές φορές έχουν γενετικό υπόβαθρο.

Ο τρόπος που θα εξελιχθεί τόσο η ίδια η διαταραχή όσο και το παιδί συνδέεται άμεσα με περιβαλλοντικούς παράγοντες που επιδρούν πολύ νωρίς στη ζωή του παιδιού, όπως η κατάλληλη συναισθηματική και συμπεριφορική προσέγγιση αλλά και διαπαιδαγώγηση τόσο από το οικογενειακό όσο κι από το εκπαιδευτικό πλαίσιο.

Τα παιδιά που εμφανίζονται με νευροαναπτυξιακές διαταραχές δίνουν τα δικά τους νοήματα κι ερμηνείες στον κόσμο, που πολλές φορές μπορεί να είναι ιδιαίτερα μη βοηθητικά για την ομαλή και υγιή ύπαρξη και συνύπαρξή τους στον κόσμο.

Όλα αυτά τα νοήματα και τις ερμηνείες είναι σημαντικό να τα σεβόμαστε και να τα λαμβάνουμε ως αρωγό μας στη δημιουργία θεραπευτικών προγραμμάτων, ώστε να μπορέσουμε να φωτίσουμε κι άλλους δρόμους ερμηνείας και μάθησης που θα είναι περισσότερο βοηθητικοί.

Η πρώιμη παρέμβαση, ήδη από τη νηπιακή ηλικία, μπορεί να οδηγήσει στην πρόληψη ανάπτυξης δευτερογενών προβλημάτων και στη συνολική βελτίωση της λειτουργικότητας και της ανάπτυξης του παιδιού.

Η εξατομικευμένη σε κάθε περίπτωση προσέγγιση κρίνεται υψίστης σημασίας, ώστε το θεραπευτικό πρόγραμμα να συνδυάζει τεχνικές με πυρήνα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ανάγκες του κάθε παιδιού.

Μέσα από την Εφαρμοσμένη Ανάλυση της Συμπεριφοράς (ABA), την εναλλακτική εκπαίδευση (TEACCH), το ελεύθερο και το οργανωμένο παιχνίδι στοχεύουμε στη ρύθμιση τόσο τη συμπεριφορική όσο και τη συναισθηματική και αισθητηριακή, μέσα από τις οποίες το παιδί θα μπορεί να δίνει περισσότερο εξελιγμένα και υγιή νοήματα στον κόσμο γύρω του και να υπάρχει σε αυτόν όσο το δυνατόν περισσότερο λειτουργικά.

Ατομική Ψυχοθεραπεία Παιδιού

Τα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας περνούν από ποικίλες αναπτυξιακές περιόδους και βιώνουν τον κόσμο μέσα από ευρεία συναισθήματα που άλλοτε είναι θετικά κι άλλοτε αρνητικά, ακριβώς όπως συμβαίνει και στην ενήλικη ζωή.

Η ειδοποιός διαφορά είναι πως τα παιδιά με όλες αυτές τις εμπειρίες μέσα από τα διάφορα ψυχο-συναισθηματικά στάδια από τα οποία περνούν διαμορφώνουν την εικόνα τόσο για τον κόσμο γύρω τους όσο και για τον ίδιο τους τον εαυτό.

Γι' αυτό είναι σημαντικό να χτίσουν ένα συμπαγές και στιβαρό ψυχο-συναισθηματικό σύστημα μέσα από το οποίο θα βλέπουν με εκτίμηση τους ίδιους και τον κόσμο γύρω τους, θα πιστεύουν στις δυνάμεις τους, θα εξετάζουν κριτικά τον κόσμο αλλά και τους ίδιους και θα γίνουν ανεξάρτητες κι αυθύπαρκτες προσωπικότητες με ολόδικούς τους στόχους, όνειρα, επιθυμίες και εφόδια αντιμετώπισης δυσκολιών που προκύπτουν.

Μέσα από το παιχνίδι, το παιδικό ιχνογράφημα, δραστηριότητες συναισθηματικής αγωγής και εκπαίδευσης και συμπεριφορικής διαπαιδαγώγησης δημιουργείται ένα υγιές και ασφαλές ψυχικό περιβάλλον για το παιδί μέσα στο οποίο διασφαλίζεται η ασφάλεια κι ελευθερία του να εκφραστεί απρόσκοπτα κι αυθόρμητα.

Το ψυχο-συναισθηματικό υλικό που προκύπτει από αυτή τη διαδικασία χρησιμοποιείται ως πυρήνας για τη δημιουργία κι εφαρμογή του ψυχοθεραπευτικού προγράμματος παρέμβασης.

Ατομική Ψυχοθεραπεία Εφήβου

Οι Έφηβοι βιώνουν τον κόσμο μέσα από ποικίλα συναισθήματα — θετικά κι αρνητικά — μέσα από τα οποία νοηματοδοτούν τον κόσμο γύρω τους αλλά και τον ίδιο τους τον εαυτό.

Η ειδοποιός διαφορά σε αυτή την αναπτυξιακή φάση είναι πως ο έφηβος έχει ήδη χτίσει μια βασική εικόνα για το περιβάλλον αλλά και τον εαυτό του, μέσα από την οποία παράλληλα πορεύεται και προσπαθεί να ανακαλύψει τον εαυτό του αντιμαχόμενος ποικίλες πιέσεις.

Αυτές οι πιέσεις προέρχονται τόσο από το περιβάλλον ανατροφής που θέτει τα δικά του όρια για να προστατέψει τον έφηβο, όσο και από τον ίδιο που προσπαθεί να βρει ισορροπία ανάμεσα στην εξαρτητοποίηση από το οικογενειακό περιβάλλον και στην τάση του να γίνει ανεξάρτητος, αυτόνομος, να αναπτύξει τις δικές του σχέσεις, να χτίσει και να πραγματοποιήσει όνειρα και στόχους.

Σε όλη αυτή την ιδιαίτερα εύθραυστη για τον ψυχισμό πορεία είναι σημαντικό να καλλιεργηθεί ένας ασφαλής και εμπιστευτικός χώρος αυθόρμητης κι ελεύθερης έκφρασης κάθε συναισθήματος, κάθε σκέψης και κάθε προβληματισμού που εσωκλείει μέσα του για τον ίδιο του τον εαυτό αλλά και το περιβάλλον του.

Οι γονείς καλούνται να επιτελέσουν το δύσκολο έργο της ανακάλυψης, συναισθηματικής διαχείρισης και εκπαίδευσης τόσο των παιδιών τους όσο όμως και του ίδιου του εαυτού τους, και επιπλέον να αποτελέσουν βοηθούς στο ταξίδι ανακάλυψης που ξεκινά από το παιδί για τον ίδιο του τον εαυτό.

Η σχέση γονέα παιδιού δημιουργείται και διαμορφώνεται καθημερινά. Ο γονέας γνωρίζει και μαθαίνει κάθε πτυχή του παιδιού καθημερινά όπως και το ίδιο συμβαίνει από την πλευρά του παιδιού για τον γονιό του αλλά και το ίδιο.

Η σχέση αυτή, μέσα στην οποία το κάθε μέλος ανακαλύπτει παράλληλα τον εαυτό του αλλά και όσους εμπλέκονται στο σύστημα αυτό κι αλληλεπιδρά μαζί τους — και που το παιδί περνά από τα ποικίλα δικά του ψυχο-συναισθηματικά αναπτυξιακά ορόσημα — περνάει από σαράντα κύματα για να μπορέσει να ισορροπήσει και να βρει τις δικές της δυναμικές.

Σε αυτό το δρόμο είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να έχουν τους δικούς τους βοηθούς και καθοδηγητές και να μην αισθάνονται ενοχές και ντροπή στην έκκληση βοήθειας που μπορεί να έχουν ανάγκη να ζητήσουν.

Μέσα από τη συμβουλευτική γονέων βοηθούμε τους γονείς να δουν περισσότερο καθαρά κι αξιολογητικά δυσλειτουργικά μοτίβα επικοινωνίας που ενδεχομένως εφαρμόζουν στη σχέση τους με το παιδί και να καθοδηγηθούν στον τρόπο που τα μοτίβα επικοινωνίας μπορούν να γίνουν πιο λειτουργικά και βοηθητικά, εμβαθύνοντας και κατανοώντας στο λόγο ύπαρξης κι αξίας κάθε συμπεριφορικής αντίδρασης του παιδιού αλλά και στην αξία της κάθε ψυχο-συναισθηματικής φάσης από την οποία περνά.

Κάθε συμπεριφορά έρχεται να μας επικοινωνήσει κάτι, γι' αυτό είναι σημαντικό να έχουμε τα μάτια της καρδιάς μας ανοιχτά για να μπορέσουμε να δώσουμε τη σωστή νοηματοδότηση και να προσεγγίσουμε το παιδί μας θεραπευτικά!

Η διαδικασία της συμβουλευτικής μπορεί να λάβει χώρα τόσο μεμονωμένα — αποκλειστικά προς τους γονείς — όσο όμως και συνδυαστικά παράλληλα με την ψυχοθεραπευτική διαδικασία του παιδιού / εφήβου, αν κρίνεται βοηθητικό κι απαραίτητο αναλόγως τις ανάγκες κάθε οικογενειακού συστήματος.

Οι εκπαιδευτικές βιωματικές ομάδες γονέων απευθύνονται σε γονείς ή/και ενήλικες φροντιστές παιδιών προσχολικής, σχολικής και εφηβικής ηλικίας με απώτερο στόχο την ευρεία κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, την ενδυνάμωση του φροντιστικού ρόλου του ενήλικα και την ενίσχυση της συναισθηματικής σύνδεσης και επικοινωνίας μεταξύ παιδιού και γονέα / ενήλικα φροντιστή.

Τη φετινή χρονιά 2024/2025 οι ομάδες λαμβάνουν χώρα 1 φορά ανά 15 ημέρες (Σάββατο), με διάρκεια 90′ (10:30–12:00), ξεκινώντας τον Οκτώβριο του 2024.

Θεματικές Ενότητες

• 1η Ενότητα: Στάδια εξέλιξης του Παιδιού (γένεση – ενηλικίωση) & Κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη
• 2η Ενότητα: Νευροαναπτυξιακές Διαταραχές & Σύνδρομα
• 3η Ενότητα: Θεμελίωση ουσιαστικής επικοινωνίας γονέα – παιδιού
• 4η Ενότητα: Συναισθήματα: Έκφραση & Διαχείριση
• 5η Ενότητα: Αποκωδικοποίηση μηνυμάτων συμπεριφοράς & Τεχνικές Διαχείρισης
• 6η Ενότητα: Ενδυνάμωση της Αυτονομίας του Παιδιού (Επιβραβευτική & Αυτοεπιβεβαιωτική Συμπεριφορά)
• 7η Ενότητα: Αντί «τιμωρίας»
• 8η Ενότητα: Κλείσιμο Ομάδας

Κάθε ενότητα περιλαμβάνει εκπαιδευτικό υλικό και βιωματικές ασκήσεις.

Η κλίμακα WISC-V (Wechsler Intelligence Scale for Children — Fifth Edition) είναι η πλέον συχνά χρησιμοποιούμενη, σε παγκόσμιο επίπεδο, κλίμακα νοητικής αξιολόγησης για παιδιά & εφήβους.

Είναι ένα ατομικά χορηγούμενο κλινικό εργαλείο για την εκτίμηση της νοημοσύνης παιδιών ηλικίας από 6 ετών και 0 μηνών έως 16 ετών και 11 μηνών.

Η κλίμακα WISC-V GR παρέχει βαθμολογίες δεικτών και υποδοκιμασιών που αντιπροσωπεύουν τη νοητική λειτουργικότητα σε συγκεκριμένα γνωστικά πεδία, όπως λεκτική κατανόηση και εργαζόμενη μνήμη κ.ά.

Χρησιμοποιείται αποκλειστικά από Ψυχολόγους με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και αποτελεί απαραίτητο κλινικό εργαλείο για τη διάγνωση και τον σχεδιασμό εξατομικευμένου προγράμματος ένταξης του παιδιού / εφήβου στα διάφορα πλαίσια (π.χ. σχολικό πλαίσιο).

Βασικοί στόχοι της κλινικής εξέτασης WISC-V GR:

• Διάγνωση επιπέδου Νοητικής Λειτουργικότητας
• Διάγνωση Ειδικών Δυσκολιών
• Σχεδιασμός αντιμετώπισης Μαθησιακών Δυσκολιών
• Ευρεία Νευροψυχολογική Εκτίμηση

Η χορήγηση πραγματοποιείται στο χώρο του Παιδαγωγικού Κέντρου «Little Dots» σε μια προκαθορισμένη μέρα κατόπιν ραντεβού. Ο μέσος χρόνος χορήγησης είναι περίπου 90 λεπτά, και ποικίλει αναλόγως της ηλικίας, του επιπέδου ικανότητας και του στυλ απόκρισης του παιδιού.

Η Μιχαέλα Σκλατινιώτη είναι πιστοποιημένη από τον φορέα «Μοτίβο αξιολόγηση» να χορηγεί την κλίμακα WISC-V GR σε παιδιά και εφήβους.